Türkistan’ın Merv şehri valisinin bir kızı vardı. Ülkedeki, ileri gelen zengin, makam ve mevki sâhibi kimseler bu kızı isteyince hiçbirine vermedi. Bu zâtın Mübârek adlı, bağına-bahçesine bakan bir hizmetçisi vardı. Bir gün vali, ondan üzüm istedi. Getirdiği üzüm henüz olmamıştı, başka üzüm istedi. O da ekşi çıktı. Vali bey, “Bahçede o kadar üzüm var, niçin böyle üzüm getiriyorsun?” dedi. Mübârek; “Efendim! Ekşisini tatlısını bilmiyorum!” diye cevap verdi. Vali bey; “Sübhanallah iki aydır bağdasın, daha hangisinin ekşi, hangisinin tatlı olduğunu bilmiyorsun” diye çıkıştı ve “Niçin onlardan yemedin?” dedi. O da “Siz benden bağınızdaki meyvelerin muhâfazasını istediniz. Bunlardan izinsiz alıp yemem uygun olur mu?” cevâbını verdi.
Vali bey Mübârek’in bu hâline hayran kaldı. Ona; “Benim bir kızım var, pek çok kimse onu ister. Ne yapacağımı bilemiyorum. Bu hususta bir fikrin olur mu?” diye sordu. Mübârek, şöyle dedi:
“Efendim! İnsanlar, dâmât için; câhiliyye devrinde soya sopa; Yahûdîler ve Hıristiyanlar güzelliğe, Resûlullah sallallahü aleyhi ve sellem zamânında dindârlığa bakarlardı. Zamânımızda ise, mala ve makama bakılıyor. Artık bunlardan dilediğini seç”
Bunun üzerine Vali bey, “Ben dindarlığı ve takvâyı seçiyorum ve kızımı seninle evlendirmek istiyorum” dedi. O ise kendisinin köle-hizmetçi olduğunu, böyle olunca da evlenmelerinin garip karşılanacağını bir bir anlattı. Ancak Vali bey kararlı idi. “Kalk eve gidelim” dedi…
Eve varınca hanımına; “Bu sâlih, dindâr, takvâ sâhibi bir köledir. Kızımızı onunla evlendirmek istiyorum, senin fikrin ne?” deyince, hanımı; “Sen bilirsin, fakat bir de kıza soralım” cevabını verdi. Anne durumu kıza açıp babasının niyetini söyleyince, kızı da bu hususta her şeyi anne ve babasına bıraktığını bildirdi. Kadın kızın râzı olduğunu babasına anlatınca nikâhları kıyıldı… Fakat Mübârek, kırk gün kızın yanına gitmedi. Anne durumdan haberdar olunca dayanamadı; “Kızımızı hizmetçine verdin, aradan bunca zaman geçtiği hâlde dönüp yüzüne bile bakmadı, bu yaptığı nedir?” diye şikâyet ve sitemde bulundu. Bunun üzerine vali;
“Ey Mübârek! Kızıma naz mı ediyorsun?” demekten kendini alamadı. Buna karşılık dâmât;
“Ey efendim! Bu nasıl söz? Siz valisiniz. Ola ki kızınız şüpheli bir şey yemiştir. Şüpheden uzak olmak için bu zamana kadar bekledim ve ona helâl yemek yedirdim. Belki Allahü teâlâ bize sâlih bir evlat verir. Bundan başka bir düşüncem yoktur” dedi… Kırk gün geçtikten sonra ehline yaklaştı. İşte bu evlilikten günün birinde, geleceğin büyük âlim ve velisi olacak “Abdullah bin Mübarek” isimli bir çocuk dünyaya gelmişti.

Öyle de oldu. Daktilosunun başında makalesini yazarken son nefesini teslim etti. Cenezesini yıkamak hizmetinde bulunmak bana da nasip  oldu. Vücudundan etrafa sanki nur saçılıyordu. O anda alnından öptüm. Nur içinde yatsın. Ruhu için el-Fatiha!..

Merhum H. Hilmi Hocamız, “Damadın hikâyesi”ni şöyle anlatmışlardı:            Abdurrahman bin Muhammed hazretleri; ana-babası, küçükken vefat etmiş olup Edirnekapı’nın dışında iki odalı bir bağ evinde yaşıyordu… Medresede talebe iken, karlı bir kış gecesi mum ışığında, evinde ders çalışıyordu. O gece  kapısı çalındı. Besmeleyle açtı ve genç bir kızın beklediğini gördü. Ona, “Efendim, evimizde yangın çıktı. Kaçarken yolumu kaybettim, evimi bulamadım. Bir ışık gördüm. Sığınmak için buraya geldim. Dışarısı çok soğuk.. Beni bu gece misafir alır mısınız?” dedi. Peki deyip, içeri aldı. Yandaki odayı gösterdi. Kendisi yine ders çalışmaya devam etti… Aradan biraz zaman geçince, kız endişeye kapıldı. Acaba bu genç kendisine ne yapacaktı? Merak edip kapı aralığından baktı. Talebe ders çalışırken, arada bir elini mum alevine tutuyor, yanınca geri çekiyordu. Bu hâl sabaha kadar devam etti…
Sabah olunca kız evine gitti. Ailesi perişandı. Kızının geceyi nerede geçirdiğini sordu. “Bütün gece seni aradık” dediler. Kız da, “Evimizin yolunu kaybedince, Edirnekapı civarında şehre uzak bir yerde bir ışık gördüm. İki odalı bir kulübeydi. Oraya sığındım. Bir genç ders çalışıyormuş, beni içeri aldı” dedi. Babası şaşkına döndü. “Kızım ne diyorsun sen? Yalnız yaşayan bir gencin evinde nasıl kalabildin?” deyince kız, “Baba korkma, benim yüzüme bile bakmadı. Beni öbür odaya geçirdi. Sabaha kadar ders çalıştı. Bir ara kapı aralığından baktım, dersine ara verip yanan mumda parmağını yakıyordu. Sabaha kadar buna devam etti” dedi.
Bu, bir Osmanlı şeyhülislamının kızıydı. İki asker gönderip, genci makamına getirtti ve ona, “Dün gece benim kızım yolunu kaybetmiş, sizin eve misafir olmuş, doğru mu?” diye sordu. Genç de, “Evet efendim doğrudur” dedi. “Ders çalışırken ara verip, arada bir parmağını muma tutup yakmışsın, sonra elini çekip derse devam etmişsin. Bu hâl sabaha kadar devam etmiş. Neden ara sıra parmağını yaktın?” diye sorunca, genç cevabında; “Efendim, ders çalışırken şeytan vesvese verdi. Ben de, eğer şeytana uyarsan, yarın vücudunun tamamı yanacak. ‘Şimdi sadece parmağının acısına dayanamıyorsun. Bütün vücudun yanınca nasıl dayanacaksın’ dedim ve parmağımı sabaha kadar muma tuttum… Kızınızın yüzüne bile bakmadım” dedi…
Kızına, namaz kılan ve haram işlemeyen bir damat arayan şeyhülislam da, “Artık benim damadımsın, kızımı sana verdim. Her türlü tahsil masrafların da bana aittir” deyip, seçimini yapmıştı. İşte daha sonra, bu gencin yazdığı çok kıymetli bir fıkıh kitabı, hep “Damat” olarak bilindi…

İslam’ın iç ve dış düşmanlarının iş birliği ile gerçekleştirdikleri acı hâller, geçen hafta bir nebze bahsettiğimiz gibi; 17 Şubat 1970 tarihli “Bab-ı âlide Sabah” gazetesinde yayınlanan makalenin devamında şöyle anlatılıyordu:

“Hele 1949 yılında, resmî dairelere, Bakanlıklardan gelen emirlerde, (Memurların, subayların, erleri talebeyi küçük adları ile çağırmaları yasaktır. Soyadları kullanılacaktır) deniyordu. Emiri işitenlerin çoğu gibi ben de, o gece ağlamaktan uyuyamadım. (Ya Rabbi! Dedelerinin mukaddes dini yasak edildi. Türk’ün temiz ahlakı unutturuldu. Şimdi Müslüman isimlerimiz de yasak ediliyor. Ahmet, Abdullah demek suç olacak.. Taş, Kurt, Çakal gibi isimler bunların yerini alacak) diyerek her vatandaşın kalbi kan ağlıyordu. Hele şakşakçı gazeteler, bir yandan milyonları sömürüyorlar. Buna karşılık, bir yandan da vatanın her köşesine terör saçıyorlardı…

O ne karanlık günlerdi. Gençler dinsiz yetiştiriliyor. Türk tarihi unutturuluyor. Baba oğlunun dilini anlamaz hâle getiriliyordu. Köy Enstitüleri’nde din ve ahlak yoksunu metotlarla öğretmen yetiştiriliyordu. Sanki kızıl komünist programları Türkiye’de tatbik edilmekte idi…

Bu şaşkın akıntıyı acı acı gördükçe, bunun sonu nereye varacak diye, yemekten içmekten kesilmiştik. Üzerinde çok hakkım olan eski bir dostum,  bucak başkanı idi. Bir konuşmamızda ona dert yanmıştım. (Aziz dostum! Bu iş devlet işidir. Başka yerlerde böyle konuşma! Her yer hafiye dolu. Başına bela alırsın. Dosyamızda gizli karar var.

1970 yılına kadar, ‘yobazlar’ kalmaz, ölürler. Müslümanlığı bilen kimse bulunmaz olur. Kur’ana ‘çöl kanunu’, İslamiyete de ‘Arap dini’ denir. Türk başka Arap başka. Pis Arapların dininin, medeni Türkiye’de yeri olmayacak. Biz garplıyız. Her şeyimiz modern olacaktır) gibi şeyler söyledi…

O günden beri ağzımı kapadım. ‘İslamiyyete elveda denecek olan 1970 senesine daha otuz sene var’ diyerek o meş’um seneye yetişmem diyordum. Fakat o senede bulunacak evlatlarımızın hâlini düşündükçe, kederimden aklım gidecek gibi oluyordu.

Kimseye bir şey söyleyemez, kimseye nasihat veremez, kimsenin yanında (Allah) diyemez olduk. Alay edilmek, eziyet görmek korkusu ile kimse camiye gidemez oldu.

Koca Şehzadebaşı Camiinde beş-altı ihtiyar ile cuma namazı kıldığımızı hatırlıyorum. Her yıl çok sayıda Cami/mescid kadro dışı bırakılarak kapatılıyor, yıkılmaya terk ediliyor. İyi durumda olanları halkevi yapılıp, konserler veriliyordu. Güzelim Sultanahmet ve Edirnekapı Camileri asker koğuşu, birçokları da depo yapılmıştı… Bugünkü hürriyetimize nasıl şükredeceğimizi bilemiyoruz…”

Bu makale, Türkiye gazetesinin kuruluşundan başlayarak vefatına kadar Enver Ören ağabeyin yanından hiç ayrılmayan Mahmut Genç imzasını taşıyordu Hazırladıkları imha planları ile İslam’a saldıranların, son yüz sene içinde gerçekleştirdikleri acı olayları ve Osmanlı devletinin yıkılışını hazırlayan zihniyetin içyüzünü, sohbetinde yetiştiği Hocasından naklen şöyle anlatıyordu:  

“1970 senesi, asil Türk milletinin mukaddes dini olan İslamiyetin, bu mübarek vatanda yasak edilmesi için, 1924 tarihli Lozan Barış Anlaşmasının ‘gizli’ celselerinde kararlaştırılmış olan meş’um bir yıldır. Bundan az bir zaman sonra, mekteplerden din ve ahlak dersleri kaldırılmıştı. Türk’ün hamaset dolu şanlı tarihi, tersine çevrilmişti. Gazetelerde, mecmualarda İslamiyetten bir kelime bile olsa söz etmek yasak edilmişti. Ana babalarının, çocuklarını Kur’an Kursuna göndermeleri büyük suç olmuştu. Çocuklara Kur’an-ı kerîm okutan hocaların Nusaybin’de idam edildiklerini, kızlara Kur’an okutan ninelerin zindanlara atıldıklarını, Mushâf-ı şerîflerin, ilmihal kitaplarının toplatılarak polis karakollarında yakıldıklarını iyi hatırlıyorum…

İstanbul’da toplanan Kur’an-ı kerim ve din kitaplarını, eski Sahaflar Çarşısı’ndan Bit Pazarı’ndaki kamyonlara yükletilip, kese kağıdı yapmak için, İzmit Kâğıt Fabrikasına gönderilirken, okka ile, elli kuruşa satın aldığım üç büyük Kamus lügatini hâlâ kullanmaktayım…

Bir ramazan sabahı idi. Yolda giderken, her cami kapısında polisler bekliyorlardı. Soruşturdum (Allahü Ekber) demek yasak edilmiş. Allah diyen imamları yakalayıp Çorum’a mahkemeye götürüyorlarmış. Götürülenleri su içinde koğuşa tıkmışlar. Çoğu dayanamayıp ölmüş. Kalabilenlerin çoğu hasta. Birkaçı daha hayatta. Bayramları ziyaret eder, o kara günleri konuşuruz. Bugünkü hürriyetimize nasıl şükredeceğimizi bilemiyoruz…

O zamanlar, caddelerde karşıdan karşıya çarşaf gibi çekilen renkli bezlerde, milletin dîni ile, ahlakı ile alay eden yazılar ne kadar iğrençti! (Karabaş tecvidden kurtulduk), (Falakadan kurtulduk), (Örtülü umacı kadınlara paydos) ve daha neler neler!..” (Haftaya devam edeceğiz inşallah)

Aziz dostum Mehmet Darende, 24 Kasım 1979 Cumartesi günü, elim bir trafik kazası sebebiyle aramızdan ayrılmıştı. O, 31 senelik kısa ömrünü; cami, kahve ve köy köy dolaşarak, İslamiyeti öğreten kitapları yaymakla geçirmişti. Sanki asrımızın yeni bir alpereniydi. Bir gönül adamı, sevgi ve şefkat abidesiydi. Dostlarına karşı pek vefalı idi. Herkesin cefasını çekerdi…

Canından çok sevdiği hocasını tanımasına, eniştesi Turan Koçman vesile olmuştu. Kuleli Askerî Lisesinde okuyan Ethem Kırçın da ona bu zâtı tanıtmıştı. İşte bu güzel insan, benim de elimden tutarak hocasına götürmüş ve Enver Ören Ağabeyimle de tanıştırmış ve böylece bir gönül dostluğumuz başlamıştı.

Merhum Mehmet Darende, âşık olduğu hocasının elleri ile mezara konulmasını çok isterdi. Cenazesini yıkamak ve diğer hizmetlerinde bulunmakla ben de şereflenmiştim. 25 Kasım 1979 pazar günü ikindi namazından sonra, Eyüp Sultan Camiinde çok kalabalık bir cemaatle cenaze namazı kılındı ve Gümüşsuyu Dergâhı yakınına defnedildi.  Hocası, sevdikleri ve bütün arkadaşları hep yanında idiler. Bir sevgi seli arasında telkinini de, çok sevdiği hocaları verdiler. Herkesin gözyaşı döktüğü o gün, sanki hepimiz dünyadan çıkmış gibiydik.

Kabrinin başında merhum hocaları Hüseyin Hilmi Işık Efendi, Onun için şunları söylemişlerdi: “Kardeşimiz Mehmet Darende, ömrünü din-i İslam’a hizmetle geçirdi. Bütün düşüncesi hizmet idi. Kalbinde İslam’a hizmet düşüncesinden başka bir şey yok idi. Emr-i ma’ruf yapması ve İslamiyeti yayma gayreti akılla anlaşılamayacak derecede idi. Emr-i ma’ruf için, istirahatını terk etti. Gecesi, gündüzü ve her anı hizmet etmeyi düşünmekle ve Allahü teâlânın kullarına, Allahü tealanın dinini tebliğ etmekle geçti. Zaten başka hiçbir düşüncesi yok idi. Ömrünü, din-i İslam’a hizmet için vakfetmişti. Adapazarı’nda yol kenarında bulunan kalabalık bir kahvehane görünce buraya girdi. Bu kahvehanede bulunanlara yarım saat emr-i ma’ruf yaptı. Sonra abdestli olarak diğer bir kahvehaneye gitmek için, yolun bir kıyısından diğer kıyısına geçerken bir otomobilin kendisine çarpması neticesinde şehit oldu. Şimdi sevdiklerine kavuştu. Ey Mehmet! Aramızdan ayrılmakla bizleri mahzun ettin. Kevser şerabına, Cennet nimetlerine ve hurilere kavuştun. Bu nimetler sana afiyet olsun! İnşallah ahirette bizlere de şefaatçi olursun. Ey Darende! Bu mübarek hizmetleri senin bıraktığın yerden bizler devam ettireceğiz. Bu hususta müsterih ol kardeşim!..”

Cenâb-ı Hak, hepimize böyle güzel bir ömür ve ölüm nasip eylesin!